Skuteczne metody regeneracji po kontuzjach sportowych

Kontuzje dotyczą zarówno osób uprawiających sport zawodowo, jak i amatorów tego typu aktywności. Niezależnie od rodzaju uprawianej dyscypliny, na urazy najbardziej są narażone kończyny górne i dolne. Wiele osób po kontuzji pragnie jak najszybciej wrócić do sprawności, która umożliwi im dobre codzienne funkcjonowanie oraz powrót do aktywności sportowej. Co robić, gdy doznasz urazu?

Po kontuzji działaj szybko

Uraz to nagłe rozstrojenie i uszkodzenie ciała spowodowane działaniem siły zewnętrznej lub uderzeniem. Może obejmować różne tkanki, ale w przypadku sportu uraz dotyczy najczęściej złamań, skręceń, zwichnięć i wylewów krwi do tkanki podskórnej.

Pierwszym objawem kontuzji jest zwykle ból. Jego pojawienie się jest wskazówką, że trzeba działać jak najszybciej. W przypadku złamań konieczne jest jak najszybsze unieruchomienie kończyny i udanie się do ambulatorium ortopedycznego lub szpitalnego oddziału ratunkowego z częścią ortopedyczno-urazową.

Krwiaki podskórne na kończynach mogą być urazem izolowanym lub towarzyszyć skręceniom i zwichnięciom. Tu pierwsza pomoc polega na zastosowaniu zasady PRICE:

• protection (ochrona) – osłonięcie ciała przed możliwością doznania kolejnych urazów,
• rest (odpoczynek) – np. unikanie stawania na uszkodzonej kończynie,
• ice (lód) – okłady z lodu owiniętego w ręcznik należy przyłożyć w uszkodzone miejsce jak najszybciej od momentu urazu. Zimno znosi ból, obkurcza naczynia skórne i zmniejsza powstawanie obrzęku i krwiaka,
• compression (ucisk) – najłatwiej uzyskać go zawijając uszkodzone miejsce ciała bandażem elastycznym,
• elevation (uniesienie) – wyższe ustawienie uszkodzonej kończyny zmniejsza dopływ krwi do miejsca urazu, co ogranicza obrzęk i wynaczynienie krwi. [1], [2]

Powrót do zdrowia po kontuzji

W zależności od doznanego urazu może on trwać od kilku tygodni do nawet kilku miesięcy. Ważne jest stosowanie się do zaleceń lekarskich, oszczędzanie kończyny tak długo, jak to możliwe i jednocześnie podejmowanie prób szybkiego powrotu do aktywności sprzed kontuzji.

Pod żadnym pozorem nie nadwyrężaj uszkodzonych kości, stawów i tkanek. Dobrym pomysłem jest chociażby jednorazowa konsultacja z fizjoterapeutą, który pokaże Ci, jakie zakresy ruchu są dla Ciebie bezpieczne po kontuzji.

W początkowym okresie po urazie możesz odczuwać dolegliwości bólowe. Nie wahaj się sięgać po leki przeciwbólowe, np. niesteroidowe leki przeciwzapalne. W początkowym okresie, gdy ból jest bardzo silny, można je przyjmować doustnie po ustaleniu dawki z lekarzem. Gdy tylko jest to możliwe, przejdź na preparaty miejscowe w formie żelu lub maści.

Celem ograniczania powstawania krwiaka i zmniejszania obrzęku wokół urazu możesz stosować żel na stłuczenia z heparyną. Ten lek wykazuje działanie przeciwzakrzepowe, przeciwzapalne i przeciwobrzękowe. Zaleca się jego stosowanie przez około 10 dni lub do momentu zmniejszenia obrzęku i wchłonięcia krwiaka – chyba że Twój lekarz wskaże inaczej. [3], [4]

Zapobiegaj urazom sportowym

Niestety nawet w przypadku dobrze prowadzonej rekonwalescencji nie zawsze udaje się wrócić do pełni sprawności sprzed urazu. Dlatego tak ważne znaczenie ma odpowiednie przygotowanie do ćwiczeń, co może zapobiec występowaniu kontuzji.

• Zaopatrz się w wygodne ubrania i obuwie.
• Rozgrzewaj się przed treningiem i rozciągaj po nim.
• Zapoznaj się z prawidłowymi technikami uprawianego sportu. W razie potrzeby skorzystaj z porad doświadczonego trenera.
• Unikaj ćwiczeń, gdy jesteś zmęczony lub odczuwasz ból.

Bibliografia

[1] Ö. Y. Erdurmuş, A. B. Oğuz, S. Genç, A. Koca, M. G. Eneyli, i O. Polat, „Comparison of the effects PRICE and POLICE treatment protocols on ankle function in patients with ankle sprain”, Ulus Travma Acil Cerrahi Derg, t. 29, nr 8, s. 920–928, sie. 2023, doi: 10.14744/tjtes.2023.29797.

[2] „PRICE: Protection, Rest, Ice, Compression, and Elevation for Injuries”, Tufts Medical Center Community Care. Dostęp: 16 sierpień 2024. [Online]. Dostępne na: https://hhma.org/healthadvisor/aha-rice-sma/

[3] „Heparyna - Medycyna Praktyczna”. Dostęp: 16 sierpień 2024. [Online]. Dostępne na: https://www.mp.pl/pacjent/leki/subst.html?id=371

[4] „Indeks Leków MP”. Dostęp: 16 sierpień 2024. [Online]. Dostępne na: https://indeks.mp.pl/