Kim jest psychoterapeuta?

Kiedy pojawia się lęk, przewlekły stres albo poczucie, że życie wymyka się spod kontroli, wiele osób zaczyna szukać pomocy u specjalisty. Jednym z możliwych kroków jest umówienie się na konsultację z psychoterapeutą. W tym artykule wyjaśniamy, kim jest psychoterapeuta, czym różni się od psychologa i psychiatry, jakie ma uprawnienia oraz kto może wykonywać ten zawód.

Psychoterapeuta – kto to jest i czym się zajmuje?

Psychoterapeuta to osoba posiadająca odpowiednie przygotowanie merytoryczne i praktyczne do prowadzenia terapii psychologicznej w różnych nurtach. Jego zadaniem jest pomaganie osobom doświadczającym trudności emocjonalnych, kryzysów życiowych, problemów w relacjach oraz objawów zaburzeń psychicznych. Psychoterapeuta wspiera pacjenta w procesie zmiany, rozwoju i lepszego rozumienia siebie.

Psychoterapeuta w nurcie poznaczwo-behawioralnym ma za zadanie ukończyć studia o kierunku psychologia (lub pokrewne) oraz ukończyć 4 letnie certyfikowane szkolenie psychoterapeutyczne, certyfikacje przyznaje towarzystwo zawodowe w Polsce jest to np. Polskie Towarzystwo Psychologiczne (PTP) lub Polskie Towarzystwo Terapii Poznawczej i Behawioralnej (PTTPB).

Z pomocy psychoterapeuty we Wrocławiu możesz skorzystać w Ośrodku Dobrej Terapii.

Czy psychoterapeuta to lekarz?

Psychoterapeuta może, ale nie musi mieć wykształcenia medycznego. Kluczowe jest ukończenie odpowiedniego szkolenia i spełnienie wymogów stawianych przez środowiska zawodowe.

W praktyce psychoterapię prowadzą zarówno lekarze psychiatrzy z dodatkowymi kwalifikacjami w tym zakresie, jak i absolwenci psychologii (lub pokrewnych). Różnorodność ścieżek kształcenia sprawia, że w zawodzie psychoterapeuty liczą się przede wszystkim kompetencja, doświadczenie kliniczne oraz ciągłe doskonalenie zawodowe. Dlatego wybierając specjalistę, warto zapoznać się z jego ścieżką edukacyjną i podejściem terapeutycznym.

Czy psychoterapeuta może przepisać leki?

Wielu pacjentów poszukujących pomocy psychicznej zastanawia się, czy psychoterapeuta może przepisać leki. Jedynym przypadkiem, kiedy jest to możliwe, jest pełnienie funkcji psychoterapeuty przez lekarza psychiatrę. Tylko lekarz posiada uprawnienia do wystawiania recept. Psychoterapeuci bez wykształcenia medycznego, nawet z wieloletnią praktyką i zaawansowanym szkoleniem, nie mają możliwości przepisywania leków psychotropowych ani żadnych innych.

W przypadku, gdy psychoterapeuta zauważy u pacjenta potrzebę farmakologicznego wsparcia, może zasugerować konsultację psychiatryczną.

Czym różni się psycholog od psychoterapeuty?

Rozróżnienie pomiędzy psychologiem a psychoterapeutą jest kluczowe dla zrozumienia kompetencji poszczególnych specjalistów. Pytanie o to, czym różni się psycholog od psychoterapeuty, pojawia się szczególnie na etapie szukania pomocy.

Psycholog to osoba, która ukończyła studia magisterskie z psychologii i posiada wiedzę dotyczącą procesów poznawczych, emocjonalnych i społecznych. Może diagnozować, przeprowadzać testy psychologiczne i opiniować, ale nie zawsze prowadzi psychoterapię.

Psychoterapeuta natomiast to specjalista, który odbył dodatkowe kilkuletnie szkolenie uprawniające do pracy w relacji terapeutycznej. W związku z tym:

• psycholog diagnozuje, ocenia i wspiera – niekoniecznie prowadzi psychoterapię;
• psychoterapeuta prowadzi długoterminowe procesy terapeutyczne – nie musi być psychologiem;
• psycholog terapeuta to psycholog z dodatkowymi kwalifikacjami psychoterapeutycznymi.

Psycholog a psychoterapia

Psychoterapia to głęboki proces pracy nad sobą, prowadzony przez osobę o konkretnych kompetencjach – nie każda osoba po psychologii te kompetencje posiada. Choć psycholog dysponuje szeroką wiedzą na temat mechanizmów ludzkiego zachowania, nie zawsze jest przygotowany do prowadzenia procesów terapeutycznych bez dodatkowego szkolenia. Psychoterapeuta natomiast uczy się nie tylko teorii, ale przede wszystkim pracy w relacji, z uwzględnieniem dynamiki emocjonalnej, granic i odpowiedzialności za proces zmiany. Dlatego psychoterapeuci kończą dodatkowe 4 letnie szkolenie kończące się egzaminem certyfikacyjnym, oraz certyfikatem przyznawanym przez towarzystwo zawodowe.

Kto może być psychoterapeutą?

Psychoterapeutą może zostać osoba, która ukończyła studia magisterskie na kierunku takim jak psychologia, medycyna (uzyskanie dyplomu lekarza, pielęgniarstwo oraz pedagogika specjalna i resocjalizacyjna, a następnie rozpoczęła lub ukończyła całościowe, co najmniej czteroletnie szkolenie w zakresie psychoterapii. Szkoła psychoterapii musi być atestowana przez jedno z uznanych towarzystw naukowych, np. Polskie Towarzystwo Psychologiczne lub Polskie Towarzystwo Psychiatryczne.

Wymagane jest także prowadzenie własnej praktyki pod superwizją, odbycie odpowiedniej liczby godzin stażu klinicznego. Bardzo pomocne jest też doświadczenie własnej terapii jako pacjent. 

Psychoterapeuci zobowiązani są do przestrzegania kodeksu etycznego i regularnego podnoszenia kwalifikacji. To zawód wymagający długoterminowego kształcenia i gotowości do pracy w wymagających warunkach klinicznych.