Zrozumienie procesu starzenia a przerost prostaty: jakie są naturalne zmiany w organizmie mężczyzn?

Wraz ze starzeniem się organizmu zaczynają w nim przeważać procesy rozpadu i dysfunkcji tkanek. Ten proces rozpoczyna się już około 25. roku życia. Pojawiające się zmiany mogą prowadzić u mężczyzn do stopniowego zwiększenia rozmiarów prostaty i wystąpienia jej przerostu. Dowiedz się, jaki mechanizm za tym stoi.

Starzenie się organizmu prowadzi do przerostu prostaty

Prostata jest męskim gruczołem, którego funkcja zależy od aktywnej postaci testosteronu, czyli dihydrotestosteronu (DHT). Za przemianę testosteronu do jej czynnej biologicznie postaci odpowiada znajdujący się w gruczole krokowym enzym o nazwie 5-alfa-reduktaza.

DHT stymuluje komórki prostaty do czynności wydzielniczej oraz do ich wzrostu i podziału. To jemu przypisuje się główną rolę w procesie powiększania prostaty. Z wiekiem aktywność enzymu 5-alfa-reduktaza pozostaje stała lub nawet zwiększa się w prostacie, co prowadzi do nadprodukcji DHT. Niektórzy mężczyźni genetycznie mają zwiększoną predyspozycję do nadaktywności tego enzymu. W starszym wieku dochodzi do dysbalansu między procesami budowy i procesami rozpadu w obrębie prostaty – gruczoł zwiększa wtedy swoją objętość. [1], [2]

Przerost prostaty – jakie są jego konsekwencje?

Zwiększenie rozmiarów prostaty stopniowo prowadzi do upośledzenia opróżniania pęcherza i oddawania moczu. Dzieje się tak dlatego, że prostata znajduje się tuż pod pęcherzem moczowym i przebiega przez nią początkowy odcinek cewki moczowej. Powiększenie prostaty wywiera nacisk na cewkę moczową oraz zmniejsza jej światło. Objawy rozwijają się zwykle powoli, latami, ale prowadzą do trwałego dyskomfortu i trudności z oddawaniem moczu. Pojawia się m.in.:

• częstomocz dzienny i nocny,
• utrudnione rozpoczęcie mikcji,
• kroplowy wyciek moczu,
• przerywany strumień moczu,
• osłabiony strumień moczu,
• nietrzymanie moczu z przepełnienia lub z powodu parcia,
• parcia naglące.

Niektórzy mężczyźni odczuwają stały ból w okolicy krocza. U części z nich pojawia się także osłabienie funkcji seksualnych: zmniejsza się libido, pojawiają się problemy z erekcją i odczuwaniem orgazmu. [1]

Jakie są metody leczenia przerostu prostaty?

Istnieją leki, których działanie jest ukierunkowane na zmniejszenie aktywności enzymu doprowadzającego do przekształcenia testosteronu w DHT. Są to inhibitory 5-alfa-reduktazy (np. finasteryd). Zwykle jednak nie są leczeniem pierwszego rzutu ze względu na działania uboczne, które mogą wiązać się z ich stosowaniem.

Leczenie łagodnych objawów przerostu gruczołu krokowego często początkowo opiera się na zmianie w stylu życia (np. zdrowa dieta, rezygnacja z używek) oraz od stosowania leków dostępnych bez recepty. Takie tabletki na prostatę zawierają w swoim składzie wyciągi roślinne, np. z owoców boczni piłkowanej lub śliwy afrykańskiej.

Leki, które mogą ułatwić opróżnianie pęcherza, to dostępne na receptę alfa-adrenolityki (np. tamsulozyna, doksazosyna). Ich działanie opiera się na rozluźnianiu mięśni gładkich otaczających początkowy odcinek cewki moczowej i ułatwiają opróżnianie pęcherza.

Ostatnim dostępnym działaniem leczniczym jest poddanie się zabiegom urologicznym mającym na celu zmniejszenie lub usunięcie gruczołu krokowego (klasyczna operacja lub zabiegi przezcewkowe). [3]

Łagodny przerost prostaty jest schorzeniem powszechnym. Świadomość jego objawów i możliwości leczenia powinna być znajoma mężczyznom już od młodego wieku. Im szybciej podejmie się działania nastawione na przeciwdziałanie objawom, tym dłużej będzie można cieszyć się dobrą jakością życia.

Bibliografia

[1] M. Ng, S. W. Leslie, i K. M. Baradhi, „Benign Prostatic Hyperplasia”, w StatPearls [Internet], StatPearls Publishing, 2024. Dostęp: 16 sierpień 2024. [Online]. Dostępne na: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK558920/

[2] R. E. Vickman, O. E. Franco, D. C. Moline, D. J. Vander Griend, P. Thumbikat, i S. W. Hayward, „The role of the androgen receptor in prostate development and benign prostatic hyperplasia: A review”, Asian J Urol, t. 7, nr 3, s. 191–202, lip. 2020, doi: 10.1016/j.ajur.2019.10.003.

[3]  „Medycyna po Dyplomie - Leczenie łagodnego rozrostu gruczołu krokowego”. Dostęp: 16 sierpień 2024. [Online]. Dostępne na: https://podyplomie.pl/medycyna/25833,leczenie-lagodnego-rozrostu-gruczolu-krokowego