Podstawowe badania krwi - jak często należy je wykonywać?

Podstawowe badania krwi stanowią filar profilaktyki zdrowotnej i pozwalają na wczesne wykrycie wielu chorób, dlatego warto wykonywać je regularnie. Za ich pomocą można ocenić pracę różnych narządów i układów organizmu, a także monitorować zachodzące zmiany i weryfikować skuteczność terapii. Badania krwi mogą też wskazywać na potencjalne ryzyko powikłań zdrowotnych. Rekomendacje dotyczące rodzaju i częstotliwości ich wykonywania różnią się zależnie od indywidualnych czynników, stanu zdrowia czy wieku pacjenta. Istnieją jednak pewne zasady ogólne, do których warto się stosować.

Ogólna morfologia krwi

Morfologia krwi to podstawowe badanie diagnostyczne, które pozwala na uzyskanie ogólnej wiedzy o stanie zdrowia pacjenta. Obejmuje ono pomiar różnych parametrów, takich jak liczna białych i czerwonych krwinek, ilość płytek krwi, objętość erytrocytów czy stężenie hemoglobiny. Każdy z nich ma przypisaną konkretną normę, a jakiekolwiek odchylenia mogą świadczyć o problemach zdrowotnych. Z reguły zaleca się, aby morfologię krwi przeprowadzać raz w roku. Wytyczne są nieco inne w przypadku pacjentów zmagających się z chorobami przewlekłymi, którzy powinni wykonywać to badanie częściej - np. dwa, trzy razy w roku.

Glikemia i kontrola poziomu cukru

Do podstawowych badań należy też glikemia, określająca poziom glukozy we krwi. Wskaźnik ten pozwala na diagnozowanie oraz monitorowanie cukrzycy. Badanie glikemii wykonać można w dowolnym momencie, przy czym normy różnią się zależnie od sposobu przeprowadzenia testu. Podwyższony poziom cukru we krwi na czczo to z reguły pierwszy sygnał, który zwiastuje ryzyko cukrzycy. O częstotliwości badania glikemii decydują czynniki indywidualne. Osoby zdrowe mogą je wykonywać raz w roku, a szczególnie zalecane jest po 40. roku życia. W przypadku pacjentów szczególnie narażonych na cukrzycę lub już zdiagnozowanych, z reguły zaleca się częstsze badania poziomu glukozy.

Profil lipidowy

Profil lipidowy informuje o poziomie cholesterolu całkowitego, frakcji LDL i HDL oraz trójglicerydów. Lipidogram umożliwia ocenę ryzyka zawału serca, miażdżycy oraz innych schorzeń układu sercowo-naczyniowego. Wysoki poziom LDL i jednocześnie niski poziom HDL znacząco zwiększa prawdopodobieństwo rozwoju takich chorób, zwłaszcza przy współwystępującej otyłości, cukrzycy czy nadciśnieniu tętniczym. Pierwszy lipidogram zaleca się wykonać nawet w wieku 20 lat, a następnie powtarzać badanie co około pięć lat. Osoby po 40. roku życia powinny badać cholesterol częściej. W ich przypadku rekomendowane jest pobranie krwi w tym celu przynajmniej raz w roku.

Ocena krzepliwości krwi

Kolejnym podstawowym badaniem jest koagulogram, który umożliwia ocenę krzepliwości krwi. Za jego pomocą można sprawdzić różne parametry, np. poziom fibrynogenu czy czas protrombinowy. Badanie zaleca się zwłaszcza przed zabiegami chirurgicznymi, a także w przypadku problemów z krzepnięciem, skłonności do siniaków czy podatności na krwotoki z nosa. Koagulogram jest konieczny w przypadku objawów, które sygnalizują zaburzenia krzepliwości. Na regularne testy muszą się zdecydować osoby przyjmujące leki oddziałujące na układ krzepnięcia. Badanie krwi tego typu przeprowadza Centrum Medyczne Sadyba, a na stronie https://www.cmsadyba.pl/badania-labolatoryjne można się zapoznać z aktualną ofertą.

Próby wątrobowe

Badanie prób wątrobowych pozwala na bardzo skuteczną ocenę stanu wątroby, ponieważ umożliwia pomiar poziomu jej kluczowych enzymów - takich jak ALT, ALP, AST czy bilirubina. Wyniki testu mogą odpowiednio wcześnie zasygnalizować szereg problemów zdrowotnych, np. uszkodzenia organu spowodowane spożywaniem alkoholu, stany zapalne, obecność toksyn czy dolegliwości metaboliczne. Zbyt wysoki poziom enzymów nierzadko wskazuje na rozwój wirusowego zapalenia wątroby typu B i C, a także może być objawem stłuszczenia wątroby. Osoby nadużywające alkohol i stosujące leki hepatotoksyczne powinny wykonywać badanie stosunkowo często, np. raz w roku. Próby wątrobowe muszą też regularnie sprawdzać pacjenci z chorobami metabolicznymi.