Jak skutecznie radzić sobie z bólem brzucha?

Jama brzuszna jest wypełniona narządami, z których każdy może wywołać dolegliwości bólowe. Dlatego często dokładne określenie ich pochodzenia oraz przyczyny sprawia spory problem. Tymczasem leczenie bólu brzucha jest uzależnione od czynnika, który go wywołał. W jaki sposób można go złagodzić?

Możliwe przyczyny bólu brzucha

W wielu przypadkach do prawidłowego zdiagnozowania bólu brzucha niezbędna jest wizyta u lekarza oraz przeprowadzenie odpowiednich badań. Warto wybrać się do specjalisty zwłaszcza wtedy, gdy dolegliwości utrzymują się przez dłuższy czas lub często nawracają. Ból brzucha może być spowodowany przez m.in.:

• zatrucie pokarmowe,
• zaburzenia trawienia,
• zaparcia,
• nadkwaśność lub uszkodzenie śluzówki żołądka,
• kamicę nerkową,
• zapalenie trzustki,
• choroby jelit, np. wrzodziejące zapalenie jelita grubego,
• kolkę jelitową,
• zespół napięcia przedmiesiączkowego,
• krwawienie menstruacyjne,
• nowotwory,
• schorzenia ginekologiczne, np. endometriozę^[1].

Jak łagodzić ból brzucha?

Potencjalne przyczyny bólu brzucha obejmują tak wiele różnych schorzeń, że nie ma uniwersalnego sposobu leczenia tej dolegliwości. Stosowane preparaty obejmują np.:

• inhibitory pompy protonowej, np. pantoprazol, omeprazol – hamują wydzielanie kwasu solnego w żołądku, przez co zmniejszają kwaśność treści pokarmowej. Wykorzystuje się je do leczenia nadżerek i wrzodów,
• ziołowe leki na trawienie, np. mięta, kurkuma, karczoch – działają rozkurczowo, żółciopędnie, zwiększają wydzielanie soków trawiennych i wspomagają motorykę jelit. Mogą złagodzić dolegliwości wynikające z przejedzenia, wzdęć, zaparć,
• leki rozkurczowe, np. drotaweryna – zmniejszają skurcz mięśni gładkich jelit. Są stosowane np. w kolce jelitowej^[2].

Czy NLPZ pomogą na ból brzucha?

NLPZ, czyli niesteroidowe leki przeciwzapalne, to preparaty stosowane do leczenia bólu wynikającego ze stanu zapalnego. Ich działanie polega na hamowaniu aktywności enzymów cyklooksygenaz, których zadaniem jest produkcja prostaglandyn. To cząsteczki odpowiedzialne za rozwój zapalenia i towarzyszących mu dolegliwości, w tym także bólu.

W przypadku objawów zlokalizowanych w jamie brzusznej NLPZ nie zawsze są wskazane, np. nie powinny być stosowane do łagodzenia bólu żołądka wywołanego nadkwaśnością czy nadżerkami ze względu na ich działanie drażniące na śluzówkę przewodu pokarmowego. Natomiast ich przyjmowanie może zmniejszyć dolegliwości bólowe wywołane m.in. przez:

• stany zapalne jelit lub trzustki,
• zespół napięcia przedmiesiączkowego,
• menstruację,
• endometriozę.

Lekiem z grupy NLPZ polecanym dla osób z wrażliwym przewodem pokarmowym jest deksketoprofen, który łagodzi ból o nasileniu niewielkim do umiarkowanego. Wykazuje przy tym zaledwie nieznaczny wpływ na śluzówkę żołądka, dzięki czemu ryzyko działań niepożądanych jest zredukowane. Tabletka przeciwbólowa z deksketoprofenem może być zastosowana nawet na czczo, co przyspieszy początek jej działania^[3].

Bólu brzucha można częściowo uniknąć poprzez świadome podejście do codziennych nawyków. Odpowiednia dieta i unikanie przejadania się w wielu przypadkach zapobiegną zaburzeniom trawienia. Ważna jest także aktywność fizyczna, która korzystnie wpływa na pracę jelit. Warto też regularnie się badać, żeby szybko wykryć ewentualne schorzenia narządów w jamie brzusznej.

^[1]  Tuszyński, P. K. (Red.). (2019). Ból z perspektywy farmaceuty. Wydawnictwo Farmaceutyczne

^[2] Tuszyński P. K. (red.), Leki pierwszego wyboru, Wydawnictwo Farmaceutyczne, Kraków 2020.

^[3] Woroń, J. (2020). Dlaczego w bólu ostrym należy rozważyć zastosowanie deksketoprofenu? Forum Medycyny Rodzinnej, 14(2): 51-56.